Essays
Schrijver, doe niet zo maakbaar!
Aan de hand van een fictieve sciencefictionroman wordt gekeken hoe de schrijver bij het bouwen van de toekomstwereld niet alleen moet denken aan wetenschap en techniek maar ook aan de mens. Daarbij komen zaken aan bod als het ‘doenvermogen’ van mensen, het samenspel tussen kunnen, willen en mogen wanneer een samenleving in de toekomst geconfronteerd wordt met een catastrofe, en waardeoordelen. Lees het essay hier.
Over jureren
Juryleden kunnen het nooit goed doen. Toch kun je soms, jaren na dato, constateren dat het beter had gekund. In dit luchtige essay wordt juryleden geadviseerd om ondermeer te letten op titels, namen en onwaarschijnlijkheden maar ook om de eigen verwachtingen uit te schakelen. Lees het essay hier.
Waterloper en Harland Prijs zijn parallelwerelden
De Nederlandstalige speculatieve wereld is in zijn verschillende facetten een vaak als ‘sciencefiction, fantasy en horror’ gelabeld terrein. Uit dit onderzoek naar de deelnemers van de Waterloper en de Harland Prijs ontstaat de indruk dat deelnemers met een binding aan dat terrein eerder deelnemen aan de Waterloper. Harland-deelnemers bewegen zich in een breder veld en zijn ook eerder geneigd deel te nemen aan wedstrijden voor thriller- of literaire verhalen. Lees het onderzoek hier.
De dubbelzinnige vampier, de ironische alien
Essentieel in sciencefiction, fantasy en horror is de verwonderlijke verhaalwereld die de schrijver overtuigend moet neerzetten. Ook verwijzingen naar speculatieve klassiekers horen bij het instrumentarium van speculatieve fictie. Juist deze drie kenmerken geven mogelijkheden om de lezer aan het denken te zetten. Dit essay focust op beeldspraak en structurele ironie, aan de hand van kortverhalen die online gelezen kunnen worden. Lees het essay hier.
De komeet: lijnen tussen werelden
De komeet, onder redactie van Vamba Sherif en Martijn Lindeboom, bevat verhalen over de zwart-witverhouding in de samenleving, geschreven door auteurs met overwegend niet-Westerse wortels. De bundel is uitgegeven bij een mainstreamuitgeverij. In dit essay wordt beargumenteerd waarom deze uitgave tot stand kon komen en waarom dat de vele bundels en bloemlezingen die bij indie-uitgeverijen uitkomen niet lukt. Met een kwaliteitsverschil heeft dat niets te maken. Lees het essay hier.
Analysekader voor SF, fantasy en horror
Lezers van literair proza krijgen op school en daarbuiten handvatten aangereikt om diepere lagen in een tekst te herkennen en waarderen. Sciencefiction, fantasy en horror werkt anders dan literair proza. Aan de hand van het analysekader in dit essay kan de geïnteresseerde lezer speculatieve verhalen beter doorgronden en waarderen. De voorbeeldverhalen die aan bod komen zijn winnende wedstrijdverhalen die online gelezen kunnen worden. Lees het analysekader hier.
Genre tussen poëzie en literair proza in
Dit essay verkent de wezenlijk verschillende manieren waarop literair proza, poëzie en speculatieve fictie zoals sciencefiction, fantasy en horror iets zeggen over mens, maatschappij of wereld. Aan de hand van kortverhalen van Debby Willems, Jack Schlimazlnik en Django Mathijsen concludeer ik dat de literaire meetlat geen recht doet aan het genre. Lezers en schrijvers van het genre kunnen veel doen om speculatieve fictie beter te positioneren in het letterkundige landschap. Lees het essay hier.
Laatst bijgewerkt, behoudens tekstuele correcties: 19 april 2026