Speculatieve kortverhalen
‘Stel dat…’ Dit is de vraag die centraal staat in speculatieve fictie. Stel dat we een eeuw verder zijn. Stel dat wezens uit mythologie of folklore gewoon rondlopen in onze alledaagse moderne tijd. Stel dat je in een wereld leeft waar magische krachten de normaalste zaak van de wereld zijn. Hoe zou dat zijn, wat gebeurt er dan?
In het Nederlandse taalgebied worden veel speculatieve kortverhalen geschreven. Ze zijn de moeite van het lezen waard, want ze zijn vaak:
- vol actie en verrassing
- verbeeldingsrijk
- relevant en actueel
- uitdagend en ambigu.
Een sluitende definitie van ‘speculatieve fictie’ bestaat niet, evenmin als dat er een sluitende definitie van ‘literatuur’ bestaat. De subgenres die er in de regel onder worden geschaard geven wel een beeld: sciencefiction, fantasy, horror, magisch realisme, ziltpunk, sprookjes, slipstream, weird fiction en nog veel meer. Er zijn verschillende synoniemen voor in de omloop: verbeeldingsliteratuur, fantastiek, ideeënliteratuur, ‘fantastische’ literatuur, en ‘genre’.
Speculatieve kortverhalen die in ons taalgebied verschijnen, verdienen meer aandacht en waardering. Daarom schrijf ik besprekingen en essays waarin ik de eigenheid van het genre voor het voetlicht probeer te brengen. Ik richt me zowel op liefhebbers als op lezers die enige huiver voelen bij labels zoals ‘fantasy’ en ‘sciencefiction’. Mijn artikelen verschijnen online. Zo kan elke geïnteresseerde lezer zich zonder drempels een eigen mening vormen.
Meer weten over speculatieve fictie? Een goed startpunt is de Fantastische Unie. Dit Nederlands-Vlaamse samenwerkingsinitiatief van ’fantastische’ auteurs, uitgevers en geïnteresseerden brengt de Nederlandstalige fantasy, sciencefiction en horror onder de aandacht. Een van hun projecten is Feniksboeken, een site waar vrijwel alle Nederlandstalige speculatieve boeken te vinden zijn dievanaf 2020 zijn verschenen. Er kan gefilterd worden op bundels met kortverhalen. Op Feniksboeken is ook te vinden welke titels geschikt zijn voor de literatuurlijst in het Nederlandse en Vlaamse onderwijs.