Lezers van de Staten-Generaal

Deborah vindt wat

19 september 2017

Steeds weer zoekt speculatieve fictie de grenzen van de verbeeldingskracht op. Door het schrijven en lezen van fantasy en sciencefiction gaan werelden open. De inzet van velen heeft ertoe geleid dat het goed gaat met ons genre. Toch blijven investeringen hard nodig. Nog dikwijls ervaren jonge mensen in ons onderwijssysteem de druk van verouderde literaire normen en krijgen zij geen ruimte om zich te ontplooien.

Onze visie is onveranderd. Elk mens heeft het recht om in aanraking te komen met een boek dat inslaat als een bom, een boek dat je fundamenten vormt en dat je je hele leven met je meedraagt. Het zijn niet onze academische instellingen die bepalen welk boek dat is. Het is het boek dat zich moet bewijzen aan de mens, niet de mens die zich moet bewijzen aan de norm.

Wij zien dat deze visie de afgelopen jaren vruchten heeft afgeworpen. Wetenschappelijke ontwikkelingen blijven inspireren tot geweldige verhalen. Game of Thrones breekt wereldwijd kijkcijferrecords en Harry Potter is onveranderd een van de best verkochte titels in de geschiedenis van de mensheid. Toch blijven wij de invloed zien van milieus die in het verleden een invloedrijke positie binnen de fictie hebben bekleed. Het Nederlands Letterenfonds geeft nog steeds alleen vertaalsubsidies voor boeken waaraan zij een literair belang toeschrijven. Het televisienieuws maakte in 2015 geen melding van de eerste Hugo Award ooit voor een Nederlandstalige schrijver. In het onderwijs wordt nog altijd onderscheid gemaakt tussen wat kunst en wat consumptiegoed zou zijn.

Voor de voortgaande democratisering van de literatuur is het nodig dat wij verbeeldingskracht en spanning de waardering geven die zij verdienen. De Ridderzaal der fictie mag niet gedomineerd worden door hooggeletterde eigenschappen zoals een complexe woordenschat, zinsbouw of verhaalconstructie. Wij mogen niet toelaten dat boeken op basis van hun mens- of maatschappijbeeld door recensenten en jury’s naar voorbestemde zitplaatsen worden gedirigeerd. En bovenal moeten wij niet voorschrijven hoe lezers een boek dienen te beoordelen. Een boek is geen hoed. Haute couture maakt niet de dienst uit. Als wij beseffen dat boeken met intertekstualiteit nog altijd een streepje voor hebben in het literatuuronderwijs, dan zakt ons de laupë of de Mark III spontaan op de enkels.

Lezers van de Staten-Generaal, wij schrijven en lezen een fantastisch genre dat zich te midden van normatief geweld niet de wet laat voorschrijven. Pleur af die hoeden! Dans erop! Vier de democratie die bij onze tijd hoort en reken af met apartheid binnen de literatuur. Geef bovenal de ruimte aan verbeeldingskracht. Voel je daarin gesteund door de wijsheid van velen.

Lees hier de alternatieve troonrede van 2018.

Last modified: 20 oktober 2018

3 Responses to :
Lezers van de Staten-Generaal

  1. Carol schreef:

    Je zet me aan het denken. Daar hou ik wel van.

  2. Ada schreef:

    Ga zo door!

  3. mario schreef:

    Eens, eens en nog eens eens..knip af die das!
    ik mail dit door naar een vriend van me..Leraar nederlands en een literatuurfetishist (die ouwe stempel dus…)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *